Een aantal maanden terug kregen we halverwege de 2e seizoenshelft een mail van Koen Schouwenaars in de mailbox, die voor de opleiding Sociologie aan de Universiteit van Amsterdam deelneemt aan een leeronderzoek Supportersgedrag en Hooliganisme in het Nederlandse voetbal. Zijn vraag was of dat wij wilden mee werken aan zijn onderzoek en al snel was een interview geregeld. Aan het onderzoek deden nog eens ongeveer 20 andere studenten mee die bij andere BVO’s in Nederland binnen moesten zien te komen. Koen was echter de enige die binnen een week tijd 3 interview in de pocket had, daar waar anderen elders maar geen voet aan de grond kregen. Koen heeft naast met de Rat ook nog met de Breda Loco’s, de Supportersraad en Hans Poppelaars gesproken.
We waren vooral gecharmeerd van zijn observaties van spreekkoren bij NAC. Niet alleen vanwege het feit dat zijn collega-studente, Liza Cremer (kom ook eens mee), hetzelfde onderzoek verrichtte op de tribune bij ajaks en we eens wat resultaten naast elkaar konden leggen. Maar ook om de onterechte veronderstelling van velen dat er altijd en alleen maar negatief zou worden gezongen in de stadions te kunnen verwerpen.


Eind Juni was het rapport (een 51-pagina’s tellend boekwerk met vingeraflikkende analyses en statistieken) klaar en kwam hij dan zijn onderzoek bij NAC presenteren. Het rapport bevat een verslag van het onderzoek naar het gedrag van voetbalsupporters, gericht op positieve bijdragen van supporters aan het betaald voetbal middels positieve en ludieke uitingen. Het onderzoek is, zoals eerder genoemd, uitgevoerd bij de clubs ajaks en NAC.

Koen heeft vorig seizoen 4 wedstrijden bij NAC vanaf vak F5 geobserveerd. De observaties zijn uitgevoerd met behulp van het observatieformulier. Hierop zijn alle spreekkoren,
met duur (in seconden), aanleiding en minuut van de wedstrijd, en supportersacties genoteerd.
De spreekkoren zijn onderverdeeld in vijf categorieën:
Positief / opbouwend: Aanmoedigingen voor het eigen team
Ludiek: Grappig bedoelde spreekkoren, vaak als reactie op uitpubliek
Neutraal: Niet positief, ludiek, negatief of kwetsend
Negatief: Spreekkoren met een negatieve inhoud, zowel richting tegenstander
of scheidsrechter als bijvoorbeeld richting eigen spelers / technische
staf
Kwetsend volgens KNVB: Spreekkoren met kwetsende inhoud voor betrokkene.

De inhoud van de spreekkoren verschilt per club niet veel. Echter wanneer gekeken wordt naar het
aantal spreekkoren is een duidelijk verschil waarneembaar. Zo worden per wedstrijd bij AJAX
gemiddeld 46 spreekkoren waargenomen, waar bij NAC gemiddeld 92 spreekkoren waargenomen
worden. Bij NAC is maar 1 kwetsend spreekkoor waargenomen en dat de spelers van NAC door negatieve spreekkoren na een bepaalde stand (volgens Lokhoff) slechter presteerden klopt niet!

Zowel bij AJAX als bij NAC worden vóór de wedstrijd door de supporters spandoeken opgehangen in
het stadion. Bij AJAX waren dit gemiddeld 35 a 40 spandoeken per wedstrijd, bij NAC ligt dit aantal
rond de 45.

Hier volgen een aantal interessante grafieken uit het rapport die wij mochten lenen:

Vorig seizoen zijn bij ajax in de laatste 6 wedstrijden 278 spreekkoren geteld. Bij NAC waren dat er in de laatste 4 (!!) wedstrijden (remember het kutvoetbal en zondagmiddagen zonder bier) maarliefst 366!

Gemiddeld werd er bij ajax over 6 wedstrijden 17,5 minuut gezongen. NAC zong het ajax-aantal van 1 uur en 46 minuten al in 4 wedstrijden al bij elkaar en werd gemiddeld 26,5 minuut gezongen.!

Maar dat was vorig seizoen. Koen Schouwenaars zal voor zijn onderzoek komend seizoen blijven doorgaan met zijn observaties. Ook bij NAC – stillem2 zat hij weer met zijn notitieblok op F5. Het spel was in de wedstrijd van afgelopen vrijdag niet veel opwindender dan dat van een aantal maanden geleden. Maar wat een avondwedstrijd, een pintje en een ploeg die er wel voor lijkt te gaan, allemaal niet teweeg kunnen brengen. Niet geheel onverwacht kwamen er een aantal zeer opmerkelijke getallen uit de observaties. Als je het vergelijkt met de cijfers van vorig seizoen, gemiddeld 26,5 minuut en 92 spreekkoren per wedstrijd…. Kwamen we afgelopen vrijdag uit op bijna 52 minuten en een aantal van maarliefst 178 spreekkoren!!

Oke, die 6% kwetsende spreekkoren, omdat we de Grote Luinge Show maar niet weg kregen gezapt, dichtte men zijn moeder een bepaald beroep toe (eigen schuld, hij mocht van ons ook de singel in ;)). Maar mooier zijn dan de cijfers van vorig seizoen waar je toch zou vermoeden dat juist toen het aantal kwetsende spreekkoren een piek zou bereiken.

‘Uit het onderzoek blijkt verder dat de spreekkoren en spandoeken in het stadion overwegend een
positief, opbouwend of ludiek karakter hebben. Er zijn geen aanwijzingen dat kwetsende of negatieve
spreekkoren massaler worden meegezongen door de supporters in het stadion…’


En dan nog een aanbeveling aan NAC.
‘…..Door meerdere respondenten is aangegeven dat tijdens wedstrijden die op zaterdagavond worden
gespeeld en waar in het stadion bier wordt geschonken, er meer sfeer in het stadion is. De
observaties hebben aangetoond dat er aanwijzingen zijn dat tijdens wedstrijden waar bier wordt
geschonken, meer gezongen wordt (laatste 2 wedstrijden). Echter door het lage aantal wedstrijden dat
is geobserveerd kan niet gezegd worden of dit verschil significant is. Geadviseerd wordt, ook gezien
de historie, dat NAC pogingen doet zo veel mogelijk wedstrijden op zaterdagavond te laten spelen.’


:#:


Onze grote dank gaat uit naar Koen Schouwenaars voor het ons zo nauw op de hoogte houden van zijn bevindingen en het beschikbaar stellen van zijn rapport. We zullen nog veel van je horen komend seizoen!