Terwijl een dikke honderd NAC-supporters zich zaten te verbijten op het vertoonde spel van NAC in den haag, waren er 17 NAC-ers de geel-zwarte eer aan het verdedigen op het anti-fascisme toernooi van FC St. Pauli in Hamburg. Dat is ook BN/De Stem niet onopgemerkt gebleven. Bas Timmers kroop in de pen.
In de komende tijd zullen we wat meer aandacht besteden aan enkele trips van
NAC-ers aan deze bijzondere club, waaronder een fotoverslag van het bezoek aan het desbetreffende toernooi. Komptie:





Het kleine broertje met de grote bek
Duits, links en lelijk

Maandag 23 mei 2005 – Sommige clubs wenden zich tot de – gemeente of een rijke sponsor als ze in financiële problemen zitten. FC Sankt Pauli kreeg een paar jaar terug juist steun van de strip- danseressen van de nabijgelegen Reeperbahn in Hamburg. Op bezoek bij de ‘populairste succesloze voetbalvereniging van Duitsland’.

HAMBURG – Voor het voetbal hoef je niet te gaan, waarschuwde hij vooraf nog. „Als een bal over tien meter aan komt, staat het hele stadion op zijn kop. Ik heb ze in mijn hele leven één keer zien winnen. Je bent blij als je weer naar NAC kunt“, lacht Christian Biemans.

Hij maakt deel uit van een groep NAC-fans die al jaren bij Sankt Pauli komt. Ook op deze vrijdagavond in Hamburg, waar de thuisploeg het opneemt tegen Eintracht Braunschweig. In de Regionalliga Nord, net onder de Tweede Bundesliga. „Niveau van hoofdklassers als Baronie, misschien nog wel minder“, schat de Bredanaar in.
Het ren-je-rot voetbal lijkt inderdaad nergens op. Het Millerntor-stadion trouwens ook niet: je kunt er vrijwel uitsluitend onoverdekt staan, het voormalige NAC-stadion aan de Beatrixstraat is er een pareltje bij. Maar de sfeer is onovertroffen, negentig minuten lang gaan de fanatieke Ultras te keer. „Na mijn eerste duel in Hamburg namen supporters me mee naar een feest in een penthouse dat ze net gekraakt hadden“, herinnert Hans Poppelaars zich. „Ik wist meteen: deze club is heel bijzonder.“

De contacten ontstonden zes jaar geleden, toen NAC-fans na HSV-Celtic per toeval bij Sankt Pauli tegen 1.FC Köln terecht kwamen. „Je staat tussen mensen die je op straat nog geen gulden zou geven“, vertelt Biemans. „Zwervers die roepen: ‘Wir wassen uns nie, Sankt Pauli!’ Maar het wij-gevoel is er enorm sterk. Ze gaan letterlijk voor elkaar door het vuur.“

Fascisten

Tot midden jaren tachtig was het echter een doodnormale club, met gemiddeld amper drieduizend toeschouwers. Bij de grote broer in Hamburg, HSV, ontstonden in die periode grote problemen onder de fanatieke aanhang. „Daar stonden veel fascisten op de tribune“, weet Sven Brux, al twee decennia Sankt Pauli-fan en sinds 1991 werkzaam voor de club. „Veel mensen kwamen daarom bij ons kijken. Die wilden simpelweg een pilsje drinken en plezier hebben.“

Tegelijkertijd kwamen steeds meer inwoners uit de wijk Sankt Pauli naar het stadion. De straten rond de Reeperbahn werden destijds uitsluitend bevolkt door krakers, hoertjes, studenten en werklozen, aangetrokken door de lage huurprijzen. Daardoor ontstond in het Millerntor een merkwaardige mix van leernichten, punkers en andere linkse activisten.

Tussen fans en supporters ontstond een onbreekbare band, die de ploeg naar promotie in de Bundesliga voerde. Op slag was het lelijke eendje van Hamburg het lievelingskindje van de media, het Millerntor werd das Freudenhaus van het Duitse voetbal waar bijna niet te winnen viel. „Het is het kleine broertje met de grote bek“, weet Biemans. „Ze zijn bloedfanatiek, in hun doen én hun denken.“ Vooral dat laatste maakt de fans tot de buitenbeentjes van het land. „Ze noemen zich ook geen Duitsers maar Paulianer. Ze hebben niks met het nationale elftal, als iemand een Duitse sjaal draagt wordt hij vriendelijk verzocht die af te doen. Zo niet, lig je twee minuten later over het hek.“





Sankt Pauli was de eerste club die in de huisregels opnam dat neo-nazi’s niet welkom zijn, de Millerntor Roar was het eerste anti-fascistische fanzine van het land. De onvermijdelijke vlaggen van de socialistische revolutionair Che Guevara wapperen in het stadion. Op de tribunes staan overwegend twintigers, van hanenkam tot student. De tegenstanders uit Braunschweig worden hier niet uitgescholden voor homo’s. „Als vreemde heb je gelijk het gevoel welkom te zijn.“
Iedereen is er gelijk. Solidariteit bestaat er nog. Dat bleek wel in 2003, toen de club niet voor de eerste keer zo goed als failliet was. Een noodkreet leverde binnen vier weken de benodigde twee miljoen euro op. De stripteasedanseressen op de Reeperbahn deden hun Sankt Pauli-shirt alleen voor veel geld uit. Het biermerk Astra organiseerde de actie Saufen fur Sankt Pauli, waarbij de drankopbrengst richting club ging. Via internet werden 50.000 t-shirts verkocht. En voorzitter Corny Littmann, eigenaar van twee theaters in de rosse buurt, mocht in talkshows gratis reclame maken voor de reddingsactie.

„Ik ben soms in shock hoe ver de solidariteit gaat. Een fan kreeg een boete, omdat hij na een derby tegen HSV wat vernield had. Organiseerden ze meteen een benefietconcert. Het elkaar helpen, samen delen, is heel normaal terwijl de meesten zelf ook niet goed bedeeld zijn. Hannes, een van onze contactpersonen binnen de club, is daadwerkelijk naar de Zapatista-rebellen in Mexico gegaan om een school te bouwen voor de armen.“

Zulk engagement is zelden vertoond in de voetballerij. In het pinksterweekeinde was er een supporterstoernooi. Op het programma stonden (naast ongetwijfeld liters bier drinken) lezingen over punkrock en voetbal, over anti-fascistische activiteiten tussen 1933 en 1945 en over nationalisme en voetbal. Wie op maandag nog tijd over had, kon een politieke boottocht door de haven van Hamburg maken en een bezoekje brengen aan het voormalige concentratiekamp Neuengamme.


Het legendarische team dat op een 30e plaats wist te eindigen, in een deelnemersveld van wel 44 teams!



Het rebelse imago is niet onomstreden in Duitsland. Sommigen betitelen de supporters als linkse profiteurs. De aanhang is het mikpunt van neo-nazi’s. Elk bezoek aan de voormalige DDR levert daarom problemen op. „Al eind jaren tachtig waren er regelmatig relletjes rond het stadion“, weet Brux, tegenwoordig veiligheidscoördinator van de club. „De spanningen zijn nog steeds politiek geëngageerd. Links tegen rechts.“

De vereniging trekt door de eigen reputatie soms ook fans waar het helemaal niet op zit te wachten, vooral bij uitduels. „De laatste jaren hebben we soms problemen. Dan komen punkers naar onze wedstrijden, alleen omdat ze links zijn en ze vinden dat ze dus naar Sankt Pauli moeten. Terwijl ze geen flauw benul van voetbal hebben. Ze komen voor de sfeer, maar dragen er niks aan bij.“ Ondanks de problemen koestert de club echter het imago. Afgelopen winter ging de ploeg op trainingskamp in Cuba. De doodshoofdvlag, ooit door de krakers uit de Hamburgse havenbuurt meegenomen naar het stadion, is nu zo ongeveer het logo van Sankt Pauli.
De piratenafbeelding staat onder andere op het krakkemikkige bestelbusje van de club. Met daaronder de tekst ‘dankzij de gierigheid van onze fans hebben we zo’n klotenbus’.

Whisky

De t-shirts, vanwege de bruine clubkleur met afstand de lelijkste van het land, werden twee jaar terug gepromoot middels een in een gevangenis gemaakte elftalfoto. ‘Levenslang Sankt Pauli’, stond erboven. De spelers zelf poseerden voor reclamefoto’s achter de ramen van de Reeperbahn. En whiskeymerk Jack Daniels was jarenlang hoofdsponsor.

Sommige supporters is de commerciële uitbating van het opstandige image een doorn in het oog. „Dat is altijd een thema binnen de club. Je hebt inderdaad een aantal fundamentalisten, die vinden dat we niet commercieel mogen zijn en lagere prijzen moeten hanteren“, weet Brux. „Maar de meesten snappen dat het erbij hoort, als je hoog wilt voetballen.“

De club is inderdaad net zo rijk als de wijk. Sankt Pauli is inmiddels een populaire buurt die langzaam opgeknapt wordt, maar de straten zijn nog steeds gevuld met groezelige kroegen als de Funky Pussy Club. Bij Indisch restaurant Maharaja beloven ze versgeperste, erotische sappen. Het Paradise Point of Sex laat nog minder tot de verbeelding over.

De voetbalclub past helemaal in die wijk. Het management huist in op elkaar gestapelde containers. ‘Welcome to the hell of Sankt Pauli’, staat er in graffiti. Het enige bakstenen gebouw is een soort bunker, waarin het supporterscafé huist. In de kelder zijn de kleedkamers weggestopt. Onvoorstelbaar dat op deze plek drie seizoenen terug nog Bundesliga-voetbal gespeeld werd.

Maar twee degradaties op rij brachten de club (die sinds de oprichting in 1910 nog nooit een prijs van betekenis won) weer in de Regionalliga en daarmee in de financiële problemen. „We krijgen nu 300.000 euro per jaar van de televisie. In de tweede Bundesliga was dat nog vierenhalf miljoen euro“, rekent Brux voor.
„Ja, we trekken elk thuisduel 19.000 toeschouwers, het is altijd uitverkocht, maar dat is niet genoeg. We hebben namelijk nog steeds de organisatie van een profclub. We kunnen alleen geld verdienen door t-shirts en dergelijke te verkopen, verder hebben we niets. Want we spelen slecht voetbal en het stadion is nog slechter.“

De stripdanseressen op de Reeperbahn trekken waarschijnlijk alweer hun bruine Sankt Pauli-shirts aan?