Stel, je zit in de gemeenteraad en hebt een hekel aan de wethouder. Je besluit om het meest invloedrijke element van de stad te linken aan een fout van diezelfde wethouder. Je trapt wat open deuren in en zorgt via een gelikte lobby dat meerdere oppositiepartijen ineens begaan zijn met de levensgevaarlijke risico’s die bezoekers van het Rat Verlegh Stadion jarenlang hebben moeten ondergaan. Met z’n allen besluit je tot een open-deuren onderzoek van luttele tienduizenden euro’s en dan… valt het college en stapt de wethouder op. Kut, hadden we net dat bureautje opdracht gegeven tot een onderzoek. Tja, laten we dat maar doorzetten, hopelijk staan er nog wat conclusies in die ons gelijk bevestigen: elke supporter moet onze lieve heer op z’n knieën danken dat hij/zij er nog is. Levensgevaarlijk dat stadion.

Het definitieve rapport omtrent stadiongate is als mosterd na de maaltijd dan toch verschenen. Met een mooie kaftje, veel belangrijke namen op het voorblad, wat oude bekenden achterin en de mysterieuze vraag: Hoe is rondom de momenten van bouw, aankoop, verkoop, verbouw en huurverlaging van het Rat Verleghstadion de bestuurlijke besluitvorming verlopen en hoe zijn de verantwoordelijkheden belegd, telkens voor zover het daarbij ging over de gebruiks-en constructieve veiligheid van het stadion?

We sommen de belangrijkste ‘no shit sherlock’- bevindingen uit het rapport voor u op:

• De scheuren komen door een fout in de constructie bij de bouw in 1995
• De gemeente had NAC beter moeten controleren voor wat betreft het onderhoud. Dit had ‘maatschappelijke onrust’ kunnen voorkomen. Die overigens 100% op het conto van enkele leden van de onderzoekscommissie komt!
• Het hoofdgebouw was niet brandveilig genoeg, onder meer omdat de bordjes nooduitgang niet op een noodstroomvoorziening waren aangesloten. We zijn allemaal tientallen keren aan de dood ontsnapt!
• De gemeente heeft verzaakt om in de periode 2003-2008 het door NAC uitgevoerde onderhoud te controleren.
• De gemeente is te soepel geweest om NAC te helpen in tijden van acute liquiditeitsdruk. Bijvoorbeeld de aanbetaling in de arbitragezaak en de huurverlaging. Dat de gemeente ook jaarlijks geld verdient aan de club negeert het rapport
• Het college heeft teveel op eigen houtje beslist en de Gemeenteraad heeft dit laten gebeuren
• De aankoop van het stadion is niet goed overwogen. Volgens het onderzoeksrapport heeft de gemeente geen objectief besluit genomen om NAC te helpen, dit wordt binnenkort weer actueel als de huurverlaging weer opnieuw op de agenda staat
• Tussen 2009 en 2015 besteedde NAC ruim 2 miljoen euro aan groot onderhoud van het stadion. Dit bedrag is gelijk aan de afspraken in het meerjarenonderhoudsplan

De onderzoekers adviseren de gemeente om toch nog eens kritisch naar de maatschappelijke kosten-baten analyse te kijken. Want als NAC op dat vlak niet genoeg oplevert dan moet de gemeente maar besluiten de huurovereenkomst op te zeggen, zelfs als dat een faillissement van de club betekent.

De gemeente heeft in het rapport ook gereageerd. Het college veegt de vloer aan met de conclusies uit het rapport, die de koe wel heel ver in het achterste kijken. Daarnaast constateert de gemeente een stapeltje feitelijke onjuistheden.

Waar het rapport ook steken laat vallen is onder meer de reden waarom het stadion ineens niet meer aan de brandveiligheid voldeed. Dat heeft namelijk een oorzaak. Het stadion is gebouwd conform het bouwbesluit dat gold ten tijde van de bouw. De bouwregels zijn in de loop der jaren aangescherpt. Dat leidt echter niet tot grotere risico’s bij bestaande situaties. Zie het als je eigen woning, die is wellicht ook al vijf bouwbesluiten geleden verbouwd, voldoet niet aan de nieuwe norm, maar is daarmee niet ineens gevaarlijk. Nee, de normen voor nieuwbouw of verbouw zijn aangepast, voor voortgezette bewoning niet.

Terug naar de verbouwing dus. De gemeente wilde zelf graag de bouw regelen en toetste daardoor de bestaande situatie opnieuw aan het dan geldende bouwbesluit. Dat hield in dat er al voor acht ton aan kosten gemaakt moesten worden voor herstel, waardoor vervolgens de verbouwingskosten uit de pas liepen. Had niet de gemeente maar NAC de verbouwing op zich genomen dan waren deze kosten nooit nodig geweest. De bestaande situatie is immers nooit gevaarlijk geweest, was er nooit verbouwd dan was het gebruik nog gewoon toegestaan. De conclusie uit de krant dat het jarenlang niet brandveilig was is daardoor ook minder zwaar dan de chocoladeletters doen vermoeden.

Allemaal leuk en aardig zo’n rapport vol open deuren. Dit rapport vraagt echter om een vervolgonderzoek: wat heeft NAC nu eigenlijk de gemeente opgeleverd? Los van citymarketing en meer van zulks (wie denkt er nu ooit aan amersfoort, die grote stad zonder voetbalclub). Het gaat hierbij om pure cash. Een torenhoge huur met een forse risico-opslag. Leningen, grondtransacties aan zowel de Beatrixstraat als in het stadionkwartier. Leges, sociaal maatschappelijke projecten, trapveldjes in de wijken.

Het vooronderzoek is door De Rat al in 2011 uitgevoerd. Dit rapport beveelt aan op het rekensommetje eens te maken wat nu het belang is voor de lichtbaken aan de Bredase hemel. Reken het maar eens uit, beste gemeente. Objectief. En dan graag weer met chocoladeletters uitbrengen. Of is het dan ineens niet belangrijk meer?