Column: De trainer gaat, de architect blijft

Rat-lezer SteBrani klom na zoveel onkunde in de pen en laat zijn licht schijnen op de huidige situatie bij NAC. De mening van de schrijver van deze column hoeft niet de mening van de Ratdaxie te zijn.

 

Een nieuwe trainer dus opnieuw dezelfde bekende reflex: beneden ingrijpen, boven stoïcijns blijven zitten en het gepeupel, lees: wij, de supporters, bombarderen met termen rechtstreeks uit het boekje “Managementbegrippen voor Beginners.*

Vrijdag verloor NAC thuis met 2-3 van Jong FC Utrecht.

Je kunt daar veel woorden aan vuilmaken. Over instelling. Over keuzes in het veld. Over een ploeg die na een tegengoal in paniek raakt en de onrust die je bij iedere serieuze tegenvaller terugziet.

Maar de pijnlijkste conclusie is eenvoudiger: NAC heeft geen incidenteel probleem. NAC heeft een structureel probleem dat iedere keer een nieuw gezicht krijgt.

Eerst was het Hyballa. Daarna Van Gastel. Vervolgens Hoefkens. Nu is Rick Kruys aan zet. Iedere keer wordt de trainer het meest zichtbare symbool van de crisis. Iedere keer wordt gedaan alsof een nieuw poppetje op het trainingsveld de kern van het probleem raakt.

Dat is comfortabel. Maar niet fair.

De nederlaag tegen Jong Utrecht zegt nog niets definitiefs over Rick Kruys. Die man was nauwelijks een paar dagen in dienst en kreeg geen elftal dat hij zelf heeft samengesteld, geen staf die hij zelf heeft gekozen en geen organisatie die hij zelf heeft mede vormgegeven.

Die nederlaag zegt dus niet alles over Kruys. Maar wel veel over de staat waarin NAC hem heeft aangesteld.

Peter Maas is sinds begin 2023 technisch eindverantwoordelijk bij NAC. In januari 2026 werd zijn contract opengebroken en omgezet in een verbintenis voor onbepaalde tijd. De club koppelde die keuze expliciet aan duurzaam voetbalbeleid richting 2030 en de ambitie om onder zijn leiding door te groeien naar een stabiele Eredivisieclub.

Een paar maanden later degradeerde NAC rechtstreeks. Niet met een ongelukkig puntje tekort of na een heroïsche laatste playoff speeldag, maar als kansloze club op de zeventiende plek. Excelsior en Telstar, hoe pijnlijk het ook klinkt ruim boven ons.

Natuurlijk zijn er buiten het veld financiële stappen gezet. Daar mag de club best krediet voor krijgen. Maar sportief zijn we gewoon terug bij af. Misschien zelfs verder terug dan af, want een club die net uit de Eredivisie is gedegradeerd, hoort niet na zes wedstrijden te worstelen in de middenmoot van de Keuken Kampioen Divisie.

Na de degradatie koos de clubleiding bewust voor rust. Niet vervallen in een afrekencultuur, was de boodschap. Hoefkens bleef, er werd geëvalueerd, de staf werd aangepast en de selectie zou gerichter worden opgebouwd.

Vijf competitiewedstrijden later werd Hoefkens buiten geschopt.

Dat kan. Soms is een trainerswissel nodig en in dit geval zeker, echter een technisch directeur wordt niet afgerekend op één gemiste transfer of één slechte maand. Dat hoeft ook niet. Een technisch directeur moet wel worden afgerekend op de optelsom: de kwaliteit en balans van de selectie, de trainerkeuzes, de ontwikkeling van spelers, de transferperiodes, scouting apparaat, jeugdopleiding en uiteindelijk het sportieve resultaat.

Die optelsom leidt bij NAC tot degradatie, een gebroken seizoensstart een veel te late ingreep in de technische staf met een thuisnederlaag tegen Jong FC Utrecht, een ploeg die geen verdere uitleg nodig heeft. NAC heeft na zes wedstrijden zeven punten, een doelsaldo van min drie en al veertien tegengoals.

Dat is geen momentopname meer. Dat is een dossier.

Scouting of bevestigingsmachine?

Ik wil  voorkomen dat dit overkomt als een” how do I make this about me” maar mijn ervaring met de huidige beleidsbepalers laat duidelijk zien hoe de lijntjes lopen en dat verhaal van professionalisering op t gebied van scouting iig met een korreltje zout genomen kan worden. Ik heb vanaf het begin van het tijdperk-Maas twee jaar als vrijwillig scout binnen NAC meegedraaid. Niet omdat ik dacht dat ik de reddende engel was. Wel omdat ik naast mijn werk en jonge gezin iets wilde bijdragen aan mijn club.

Ik had jarenlang als hobby een eigen spelersdatabase opgebouwd, keek wedstrijden en video’s uit allerlei competities en probeerde spelers te vinden die, naar mijn idee, bij NAC pasten. Als vrijwillige scout bij NAC kreeg dat eindelijk een doel. Ik leverde rapporten aan, beoordeelde spelers die vanuit de scouting werden doorgestuurd en probeerde altijd inhoudelijk te onderbouwen waarom iemand wel of niet een goede keuze zou zijn.

Naarmate de tijd vorderde, kreeg ik steeds sterker het gevoel dat een kritische analyse welkom was zolang die uitkwam bij de speler of keuze die men al voor ogen had. Als mijn oordeel een gewenst verhaal in de weg zat, verschoof de toon. Dan ging het niet meer over de inhoud. Dan ging het over of je niet te negatief was en of je niet te veel tegen schenen schopte.

Mijn periode eindigde nadat ik op een reflectiemoment benoemde dat spelers die ik vooraf had afgeradenen toch waren gekomen inmiddels alweer waren vertrokken of onvoldoende hadden gebracht. De reactie was niet: laten we bespreken waar het misging en wat we daarvan kunnen leren. De reactie was dat de hoofdscout het niet fraai vond om spelers te benoemen die hij had gehaald en niet waren geslaagd.
Kort daarna werd ik zonder gesprek uit de scoutingomgeving en groepsapps verwijderd.

Scouting is niet bedoeld om de voorkeur van een hoofdscout of het plan van een technisch directeur van een stempel te voorzien. Scouting moet juist de rem zijn op tunnelvisie. De plek waar iemand zegt: wacht even, dit profiel past niet; deze speler heeft een rode vlag; deze jongen gaat niet renderen in onze competitie en durven te benoemen als keuzes achteraf gezien niet de juiste waren.

Als iedereen vooral moet helpen bewijzen dat een gewenste speler een goede speler is, heb je geen scouting. Dan heb je een bevestigingsmachine.

Een verzameling, geen ploeg

Het probleem binnen de selecties zit niet simpelweg in buitenlandse spelers. Een paspoort maakt niemand goed of slecht. NAC heeft genoeg buitenlandse spelers gehad die het shirt begrepen, waarde toevoegden en het verschil maakten.

Maar als je een selectie vult met spelers uit allerlei landen, competities en voetbalculturen, moet je uitblinken in selectieopbouw. Dan moeten rollen helder zijn, karakterprofielen kloppen, communicatie op orde zijn en moet je een stevige kern hebben die de club, de competitie en de verwachtingen snapt.

Bij NAC is het de laatste jaren te vaak een verzameling geworden in plaats van een elftal.

Vorig seizoen telde de selectie vijftien buitenlandse spelers, verdeeld over elf verschillende nationaliteiten. Dat is niet automatisch een veroordeling. Het wordt dat pas als de ploeg degradeert.

Dan moet je durven vragen: is de persoon die deze selectie samenstelde nog wel de juiste man op de juiste plek?

Neem de linksbackpositie. Boy Kemper was jarenlang de onbetwiste nummer één op die plek. Er lag een mogelijkheid om een jongen met NAC-DNA terug te halen: een oud-jeugdspeler, voormalig Turks international en voormalig Galatasaray-speler, die volgens betrokkenen bereid was voor een minimaal salaris terug te keren naar zijn club. Dat ging niet door, niet op voetbalinhoudelijke gronden want anders tekent die speler aantal weken later niet bij een Turkse subtopper. Waarom dan wel mag zelf ingevuld worden.

Het resultaat? Een selectie zonder bewezen eerste linksback, waarin zelfs een zestienjarige voor die positie wordt gezet.

Misschien blijkt die jongen straks een groot talent. Dat hoop ik oprecht. Maar een jeugdspeler voor de leeuwen gooien omdat je geen volwassen oplossing hebt geregeld, is geen opleidingsbeleid. Dat is wanbeleid.

Peter Maas was voorheen een scout, een bewezen goede scout zelfs. Maar is helaas geen technisch directeur gebleken. Een scout kan losse spelers herkennen. Een technisch directeur moet een werkend elftal, een complimenterende staf en een herkenbare voetbalorganisatie bouwen. Precies daar ontbreekt het al jaren aan.

Kijk naar de clubs waar NAC vorig seizoen mee streed. Excelsior en Telstar eindigde boven NAC.

Telstar had geen luxe selectie, maar wel een duidelijke kern, duidelijke rollen en een herkenbaar plan. Veel spelers kenden de Nederlandse voetbalpiramide.

Dat is niet romantisch of nationalistisch. Het is gewoon verstandig selectiebeleid: zorg dat spelers elkaar begrijpen.

NAC heeft geen tekort aan individuele voetballers. NAC heeft een tekort aan een coherent geheel.

Wie gaat nu Maas beoordelen?

De clubleiding praat veel over processen, KPI’s, evaluaties, professionalisering en een voetbalplan. Prima taalgebruik voor geleerden. Maar woorden hebben pas waarde wanneer de verantwoordelijken zelf ook langs dezelfde meetlat worden gelegd als de mensen onder hen.

Hoefkens is afgerekend. Kruys begint met een achterstand. De spelers krijgen straks opnieuw de schuld als promotie uitblijft.

Maar wanneer volgt de onafhankelijke beoordeling van Peter Maas van alle voetbaltechnische keuzes sinds 2023?

In ieder geval niet door dezelfde persoon die zijn contract voor onbepaalde tijd heeft goedgekeurd ten gunste van z’n zoon die gratis weg mocht. Niet in een gesloten kring waarin iedereen elkaar publiekelijk unaniem steunt. En hoogst waarschijnlijk ook niet door een nieuw aangestelde RvC technische zaken, een bekende uit het netwerk van de AD die zijn vorige baantjes te danken heeft aan dit directielid.

Vrijdag verloor NAC niet alleen van Jong FC Utrecht. Vrijdag verloor NAC, niet voor eerst in haar clubgeschiendis, het vertrouwen van een groot deel van de achterban en in mijn ogen haar complete geloofwaardigheid. Het interview van onze AD met ESPN voorafgaand aan de wedstrijd tegen Jong FC Utrecht als tenenkrommend bewijs.